Swyddfa'r Maer

Mayor David Williams and Mayoress Ruth 2021

Y Gwir Anrhydeddus, Maer Casnewydd

Y Cynghorydd David William yw 389fed Maer Casnewydd.

Cafodd David ei eni a'i addysgu yn y Barri, De Morgannwg. Symudodd gyda'i deulu i Gasnewydd ym 1972 i fyw ar fferm ym Masaleg. Er nad yw David yn ffermwr llawn amser mwyach, mae ffermio'n dal i fod yn rhan o'i fywyd bob dydd gan ei fod yn rhoi help llaw gyda’r defaid, boed law neu hindda.

Ochr yn ochr â'i rôl fel cynghorydd a'i ymrwymiadau ffermio, mae David hefyd yn gweithio i’r Farming Community Network, elusen genedlaethol ledled Cymru a Lloegr sy'n cefnogi ffermwyr ar adegau o angen.

Canu yw un o'i hoff ddiddordebau ac mae David yn aelod o gôr Eglwys Sant Basil ym Masaleg.

Mae David wedi gwasanaethu fel Cynghorydd ar gyfer Ward Graig ers 15 mlynedd.

Bydd ei wraig Ruth yn ymuno ag e fel Maeres am y flwyddyn.

Cafodd Ruth ei geni a'i magu ar fferm y teulu yn Rhiwderin, lle mae hi a David bellach yn byw. Aeth i ysgol gynradd y pentref ac Ysgol Basaleg – gan ddychwelyd yno yn ddiweddarach yn ei gyrfa i addysgu.

 

Elusen y Maer 2021/22

Mae'r Maer wedi dewis cefnogi Mind Casnewydd a Chyfeillion Cerddoriaeth Gwent yn ystod ei flwyddyn yn y swydd.

Yn un o ugain o gymdeithasau Mind lleol yng Nghymru, mae Mind Casnewydd yn elusen iechyd meddwl sy'n cynnig cymorth, cyngor a gwasanaethau i bobl yng Nghasnewydd sy'n wynebu problemau iechyd meddwl. 

Mae Cyfeillion Cerddoriaeth Gwent yn cefnogi gwaith Cerdd Gwent drwy gyrchu a rhoi arian i'w helpu i gynnal eu gweithgareddau. Mae'r arian y mae'r cyfeillion wedi'i godi yn y gorffennol wedi cefnogi cludiant i gystadlaethau cerddoriaeth ac wedi helpu i dalu am offerynnau. 

 

Dirprwy Faer 2021/22

Dirprwy faer 2021/22 yw'r Cynghorydd Martyn Kellaway a bydd yn cael ei gefnogi gan ei wraig Helen.

Mae’r Dirprwy Faer yn mynychu digwyddiadau ar ran y Maer.  Mae’n hanfodol, felly, y dangosir yr un parch a blaenoriaeth i’r Dirprwy Faer ag a wneir i Faer Casnewydd pan fo’n mynychu digwyddiadau.  

Symudodd Martyn o'r Barri i Gasnewydd ym 1988 i weithio yng Ngwaith Llanwern. Yn 2008 daeth yn Gynghorydd gan gynrychioli Ward Llanwern. 

 

Meiri’r gorffennol

Cofnodir i faer cyntaf Casnewydd, Mr Ralph Dery, ddod i’w swydd ym 1314.

Ni chofnodwyd y swydd wedyn tan 1401 pan oedd Roger Thomas yn y swydd. Dros y blynyddoedd bu sawl maer yn y swydd am fwy nag un tymor.

Un o feiri mwyaf adnabyddus Casnewydd oedd John Frost ym 1836, a ddedfrydwyd i farw lai na phedair blynedd yn ddiweddarach am deyrnfradwriaeth yn dilyn ei ran yng ngwrthryfel y Siartwyr.

Newidiwyd y ddedfryd i alltudiaeth oes ac ym 1856 rhoddwyd pardwn llawn iddo a dychwelodd i Gasnewydd.

Swydd y Maer

Prif ddyletswydd y maer yw gweithredu fel Cadeirydd yng nghyfarfodydd llawn y Cyngor, gan sicrhau bod y trafodion yn mynd rhagddynt yn iawn ac y rhoddir gwrandawiad i bob barn.

Y maer hefyd yw dinesydd cyntaf Casnewydd ac mae’n cynrychioli’r cyngor mewn digwyddiadau dinesig a seremonïol yn y ddinas a thu allan iddi.

Yn ystod ei dymor yn y swydd mae’r maer yn anwleidyddol, ac ni all fynychu na chymryd rhan mewn unrhyw faterion dadleuol.

Etholir y maer yng nghyfarfod blynyddol y cyngor i gynrychioli holl bobl Casnewydd, ac mae’n cyflawni rôl seremonïol fel pennaeth mewn enw ar gyfer y ddinas.

Y ffurf gywir i’w gyfarch yw ‘Y Gwir Anrhydeddus, Maer Casnewydd’ a ‘Maeres Casnewydd’.

Wedi’r cyflwyniadau ffurfiol gellir eu cyfarch fel ‘Mr. Maer a ‘Madam Maeres’.

Mae Erthygl 5 (pdf) Cyfansoddiad y Cyngor yn cynnig rhagor o wybodaeth am swydd a swyddogaeth y Maer.

Darllenwch am Gadwyni Swydd y Maer

Cyswllt

Parlwr y Maer, Cyngor Dinas Casnewydd, Y Ganolfan Ddinesig, Casnewydd
NP19 4UR
Ffôn (01633) 656656

E-bost mayors.office@newport.gov.uk

TRA122722 28/07/2020